Όταν ένα επενδυτικό σχέδιο περνά από το business plan στην πραγματική χρηματοδότηση

Σε πρόσφατο έργο που αφορούσε την ανάπτυξη μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων, επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά κάτι που συχνά υποτιμάται στα μεγάλα επενδυτικά projects.

Μπορεί η επένδυση να είναι ελκυστική όταν θα έχει ολοκληρωθεί το project και θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία, όμως μεσολαβεί η φάση της κατασκευαστικής περιόδου και η αρχική περίοδος όπου ακόμη τα έσοδα δεν επαρκούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων και η κερδοφορία ακόμη δεν έχει φανεί.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το project μπορεί να χρηματοδοτηθεί, να υλοποιηθεί και να ανταπεξέρθει  τα πρώτα δύσκολα χρόνια μέχρι να φτάσει στο επίπεδο λειτουργίας που προβλέπει το επιχειρηματικό σχέδιο.

Σε τέτοιες επενδύσεις, ειδικά όταν υπάρχει κατασκευαστική περίοδος, Αναπτυξιακός Νόμος, τραπεζικός δανεισμός, ίδια συμμετοχή και πιθανή εκχώρηση επιχορήγησης, η ανάλυση χρειάζεται να απαντά ταυτόχρονα σε διαφορετικές ανάγκες:

• Ο επιχειρηματίας θέλει να γνωρίζει πόσα κεφάλαια θα χρειαστεί πραγματικά και πότε.
• Η τράπεζα θέλει να είναι σίγουρη ότι το έργο μπορεί να εξυπηρετήσει τον δανεισμό του, όχι μόνο σε ετήσια βάση, αλλά και κατά τη διάρκεια της υλοποίησης.
• Ο επενδυτής ή ο μέτοχος θέλει να γνωρίζει πότε αρχίζει το project να αποδίδει και ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι μέχρι να σταθεροποιηθεί η λειτουργία.

Η πράξη δείχνει ότι οι δυσκολίες στο cash flow και οι πραγματικές χρηματοδοτικές ανάγκες δεν εμφανίζονται πάντα στο σημείο που αποτυπώνεται στο ετήσιο business plan. Η χρήση του τέλους του έτους ως βασικού σημείου αναφοράς αποτελεί μια αναγκαία παραδοχή για σκοπούς ανάλυσης, η οποία όμως μπορεί παραπλανητικά να εξομαλύνει την πραγματική εικόνα της ρευστότητας 

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι δυσκολίες στο cash flow εμφανίζονται ενδιάμεσα στη διάρκεια του έτους, καθώς οι δαπάνες οι εκταμιεύσεις, οι εισπράξεις, η καταβολή ίδιας συμμετοχής, η λήψη δανείων και οι πληρωμές προμηθευτών δεν πραγματοποιούνται όλες στο τέλος της χρήσης.  Συμβαίνουν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και αυτό ακριβώς καθιστά απαραίτητη την ανάλυση του cash flow σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση, ιδιαίτερα κατά την κατασκευαστική περίοδο και τα πρώτα χρόνια λειτουργίας ενός επενδυτικού έργου

Για αυτόν τον λόγο, σε έργα αυτού του τύπου η ανάλυση πρέπει να κατεβαίνει σε επίπεδο τριμήνου ή ακόμη και μήνα τουλάχιστον για την κατασκευαστική περίοδο και τα πρώτα χρόνια λειτουργίας.

Ένα ετήσιο P&L μπορεί να εμφανίζει θετικό EBITDA και ένα ετήσιο cash flow μπορεί στο τέλος της χρήσης να είναι θετικό. Το κρίσιμο σημείο όμως βρίσκεται στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα μέχρι να φτάσουμε εκεί.

Αν για παράδειγμα, το cash flow είναι αρνητικό στο πρώτο ή στο δεύτερο τρίμηνο και επανέρχεται σε θετικό επίπεδο στο τελευταίο τρίμηνο εδώ μπαίνουν σοβαρά ερωτήματα και ανησυχίες. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πέρα από το τι δείχνει το cash flow στο τέλος του έτος τι συμβαίνει και στο διάστημα που μεσολαβεί.

• Υπήρξε ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης;
• Καθυστέρησαν πληρωμές προς προμηθευτές;
• Χρειάστηκε προσωρινή κάλυψη από τους μετόχους;
• Αξιοποιήθηκε overdraft ή βραχυπρόθεσμος δανεισμός;
• Δημιουργήθηκε αναστάτωση στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης;
• Επηρεάστηκε η αξιοπιστία του project απέναντι σε τράπεζες, προμηθευτές ή επενδυτές;

Η χρηματοοικονομική ανάλυση ενός project δεν μπορεί να έχει τυφλά σημεία.

Εκεί κρίνεται αν το project χρειάζεται πρόσθετη γραμμή χρηματοδότησης, αν το funding plan είναι επαρκές και αν το χρονοδιάγραμμα μπορεί να υποστηριχθεί χωρίς λειτουργικές ή χρηματοδοτικές αστοχίες.

Η ίδια λογική ισχύει και για το χρηματοδοτικό σχήμα. Δεν αρκεί να περιγράφεται μόνο ως τι ποσοστό αφορά την επιχορήγηση, τα ίδια κεφάλαια, ή το δανεισμό. Πρέπει να αποτυπωθεί ως πραγματική χρηματοδοτική ροή, συνδεδεμένη με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Μόνο τότε ελέγχεται η βιωσιμότητα  του έργου, στις περιόδους αυξημένης ταμειακής δυσχέρειας, στις καθυστερήσεις, στα σενάρια χαμηλότερης λειτουργικής κερδοφορίας και στις απαιτήσεις εξυπηρέτησης του δανείου.

Σε επενδυτικά έργα αυτής της κλίμακας, το business plan πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο λήψης αποφάσεων,  να βοηθά τον επιχειρηματία να συζητά ουσιαστικά με τράπεζες, επενδυτές, μηχανικούς και συμβούλους ώστε να αντιμετωπίζει τα κρίσιμα ερωτήματα χρηματοδότησης πριν αυτά γίνουν προβλήματα υλοποίησης.

Εκεί κρίνεται τελικά η δυνατότητα υλοποίησης.

#businessplan #projectfinance #investmentplanning #cashflow #financialadvisory #αναπτυξιακοςνομος #χρηματοδοτηση #businessconsulting